Verandering van het gebruik en bestemming van religieuze gebouwen is van alle tijden. Geloofsgemeenschappen (kerken) zijn ondergedoken en verborgen geweest in alle tijden, en kerken zijn symboliek voor rijdom en welvaart. Kerken en kloosters hebben allerlei bestemmingen gekregen; vluchtplaats, gerechtsgebouw, gevangenis, museum, atelier of opslagplaats. Nu, maar ook in het verleden. Ook in Overijssel heeft de bouw, het gebruik en het in onbruik raken van kerken een lange historie. In de huidige ontwikkeling van gebruik en hergebruik is de religieuze achtergrond van de geloofsgemeenschap mede bepalend. Bij het proces van herbestemmen is begrip voor de religieuze achtergrond van belang. U vindt hier meer informatie.

De twee betekenissen van Kerk
Wie zich verdiept in het hergebruik van kerken en de toekomst van religieuze gebouwen
komt vanzelfsprekend in aanraking met het kerkelijk leven. Het begrip kerk staat overal ter wereld zowel voor het gebouw als voor het religieus genootschap dat gebruik maakt van die kerk.
Lees verder

Religieus hergebruik
Hergebruik voor wonen of werken wordt met de voorbeelden op deze website centraal gesteld. Er is echter een veel algemener voorkomende vorm van hergebruik, vaak in de vorm van nevengebruik.
Lees verder

Verschillen in nuances
De oorspronkelijke eigenaren van de kerken hebben een grote rol bij herbestemming. Hun kerk is het symbool en het onderkomen voor hun kerkgemeenschap. De manier waarop de geloofsgemeenschappen omgaan met hun kerk is verschillend.
Lees verder

De betekenis van het kerkgebouw in de katholieke kerk
Tekenend voor de katholieke kerken is dat de kerk de plaats is waar Christus sacramenteel aanwezig is en de godslamp brandt voor de Allerheiligste. Een katholieke kerk is, anders dan een protestante kerk, een permanent ‘gewijde en heilige plaats’. Niet alleen de beleving van de kerk is voor de katholieke gemeenschap wat anders dan voor de protestante, ook de organisatie en daarmee de besluitvorming over een mogelijke verkoop en/of herbestemming is verschillend.
Lees verder

De betekenis van het kerkgebouw in de protestante kerk
Over de verkoop van protestante (PKN) kerken beslist het lokale kerkbestuur. De binding met PKN Nederland is losser en wat minder hiërarchisch. Hoewel ook de PKN kerk zeer zorgvuldig omgaat met de herbestemming van hun gebouwen, is er soms wat meer mogelijk dan bij sommige andere geloofsgemeenschappen.
Lees verder

Een nieuwe positie
Kerkbesturen komen voor keuzes te staan. Als gevolg van o.a. groei kerkgangers, al dan niet door fusie, de verouderde bouwtechnisch staat van de kerk, nieuwe wensen t.a.v. keukenfaciliteiten, sanitair of door de behoefte aan meer ontmoetingsruimte.
Lees verder

Oriëntatie
Voor iedereen die zich oriënteert op een kerkgebouw om in te wonen of te werken is het dus belangrijk om te weten hoe de kerk is gebruikt, door welke religie hij is gebruikt en welke gevoeligheden daarbij spelen.
Lees verder

Meer informatie
Veel informatie is te vinden in de uitgave Geloof in de toekomst, Strategisch plan voor het Religieus erfgoed, met tekst van prof.dr. Nico Nelissen, uitgegeven in het kader van Jaar van het religieus Erfgoed 2008. Andere, ook door ons gebruikte bronnen zijn:

Kansen voor kerkgebouwen.
Vragen en uitdagingen bij gebruik en herbestemming, Uitgave PKN

Herbestemming van religieus erfgoed.
Bijdragenbundel Conferentie WTA, Maastricht 2007

Het kerkgebouw in het postindustriële landschap.
Onder redactie van Kees Doevendans en Gertjan van der Harst, ISBN 90 239 1524 Zoetermeer.

Ook kunnen diverse links u meer informatie geven over de verschillende kerkelijke stromingen.