Drie parochies in Almelo Zuid waren eind 2000 in het bezit van drie prachtige kerkgebouwen, maar het was een zorgwekkend bezit. Alle drie kerken boden plaats aan zo’n 600 mensen voor het bijwonen van de eredienst. En in alle drie kwamen nog zo’n 160 parochianen te kerk. Er waren daarbij grote geldzorgen. Onderhoud en deels ook restauratie kostten een vermogen, terwijl in een gemiddelde parochie zo’n 40% van de kosten van onderhoud opgebracht wordt (moet worden) door de parochie zelf. Pastoor van Vilsteren legt de foto’s op tafel. De Sint Egbertuskerk was de oudste van de drie kerken, met zijn kenmerkende ronde vorm. Met haar hoge koepel en toren mag zeker één van de markantste bouwwerken van Almelo worden genoemd. De kerk - gebouwd in 1923 - staat dan ook op de gemeentelijke monumentenlijst, maar de toekomst van het gebouw is nog onzeker. Heel bijzonder is ook de Sint Willibrordkerk, de foto die pastor van Vilsteren laat zien geeft een beeld van de kenmerkende architectuur. Architect Jan de Jong heeft als vertegenwoordiger van de Bossche school samen met Dom Hans van der Laan duidelijk zijn stempel op het gebouw gezet. De derde foto is die van de Sint Christoffelkerk. Gebouwd om zo de te verwachten groei aan de zuidoost zijde van de stad op te vangen. Als locatie werd in 1959 gekozen voor een terrein aan de vroegere Beltweg dat bij de gemeentereiniging van Almelo in gebruik was geweest. Ook dit ontwerp van Joh. Sluymer grijpt terug op de Bossche School van Dom. H. van der Laan.

De financiële moeilijkheden die het onderhoud van dergelijke gebouwen met zich meebracht, werd in alle drie de parochies knellend. Om tot een oplossing te komen werd in 2000 door een onafhankelijke commissie een onderzoek gestart naar de toekomstmogelijkheden. Pastoor van Vilsteren legt uit dat de commissie met instemming van de drie betrokken parochies, onafhankelijk tot een advies zou komen. De commissieleden waren afkomstig van kerkelijke organisaties zoals het bouwbureau van het Bisdom utrecht, de Karmelorde en het decenaat. Als uitkomst van het onderzoek werd een samengaan van de drie parochies geadviseerd. De keuze voor een gezamenlijk kerkgebouw was daarbij bijzonder moeilijk. De oudste Egbertuskerk was door zijn opzet met de verschillende aan elkaar gebouwde ruimtes zonder aanpassing niet geschikt als onderkomen voor de nieuwe parochie. Aanpassing en restauratie werden geraamd op 2,5 miljoen. En het jaarlijkse onderhoud zou voor een dergelijk oud gebouw blijvend veel kosten met zich meebrengen. De Willibrordkerk leek meer perspectief te bieden. Was het niet dat daar de brief uit 1997 van architect de Jong lag, waarin de architect verbood ingrepen aan het gebouw te doen. En overleg met de architect was niet meer mogelijk, omdat hij inmiddels was overleden. De derde optie was de Christoffelkerk. Maar de locatie van de kerk gaf problemen. Liggend aan de rand van de stad zou het niet het nieuwe kloppend hart middenin de nieuwe parochie kunnen vormen. De commissie gaf twee opties, waaruit de parochianen op een bijeenkomst op 15 november 2001 konden kiezen. Als eerste optie: alle bezit verkopen en nieuw bouwen, als tweede met de nieuwe parochie gebruik gaan maken van de Egbertuskerk. Er werd gekozen voor de eerste optie en op 31 december 2002 zou de verkoop aan de woningstichting doorgang vinden. Tot bodemonderzoek onder de Christoffelkerk op het laatste moment nog vervuilde grond aantoonde. De vroegere benaming van de straat; de ‘Beltweg’ gaf al de indicatie, het gebruik door de gemeentereiniging voorafgaand aan de bouw van de kerk had de grond vervuild. De reinigingskosten waren voor de nieuwe parochie. Half november 2003 werden de drie kerken dan toch definitief verkocht.

In de periode van onderzoek en onzekerheid werden de beschikbare onderkomens zo goed mogelijk gebruikt voor de eredienst. In 2003 is tijdelijk de Chirstoffelkerk gesloten. Op 6 januari 2004 werd de Egbertuskerk aan de eredienst onttrokken en in april de Willibrordkerk, waarna tussen 2004 en 2008 de voltallige Elisa-parochie kerkte in de Christoffelkerk. Inmiddels werd begonnen met de nieuwbouw van een kerk met een kloostergedeelte voor de Karmelietenorde en 8 appartementen. Dat laatste was niet de keuze van de Karmelieten, maar werd bij de bouwvergunning in bedongen. Architect Albert van Huët ontwerpt een gebouw dat verwijst naar de geschiedenis van de Elisa-parochie en dat past in de uitgangspunten van de Karmel, namelijk dat er een leegte is in het midden waaromheen de parochianen zich verzamelen voor de eredienst. De roerende bezittingen van de voormalige drie parochies hebben een plaats gevonden in de nieuwe kerk. Sint Christoffel, Sint Egbertus en Sint Willibrord staan gezamenlijk tegen de zijwand. De nieuwe Elisakerk werd in september 2006 ingezegend. Pastoor van Vilsteren heeft het hele proces vanaf 15 november 2001 begeleid, en is nu pastoor van de Elisa-parochie. Wat vindt hij belangrijk in een dergelijk proces? Hij noemt een aantal punten. Tijdnood was een belangrijke factor, zegt hij. Door de knellende financiële problemen moest er onder druk naar oplossingen gezocht worden. Met meer tijd was wellicht ook meer creativiteit ontstaan, ruimte voor overleg en beleid. Hij noemt ook het belang van een sterk bestuur in een dergelijk proces. Sterk genoeg om de parochie bij elkaar te houden, maar vooral krachtig om zware besluiten te nemen. En veel, zeer veel communicatie met de parochieleden en een goede pastor. Hij merkt dat de nieuwbouw weer schwung gegeven heeft aan de parochie, er is een nieuw begin gemaakt na een lange periode van onzekerheid en zorgen.

 

Klooster te Almelo	Nieuwe Elisakerk te Almelo

Nieuwe Elisakerk te Almelo	Van de Willibrordkerk, de Christoffelkerk is deze Egbertuskerk als enige niet gesloopt